Mikro nie znaczy mało, czyli mikroskop i jego tajemnica

W tym świecie istnieje ogromne bogactwo żywych stworzeń Niektóre są wielkie i można je zobaczyć gołym okiem, natomiast innych zmieszczą się miliony na główce szpilki. Właśnie te można oglądać tylko za pomocą mikroskopu. Mikroskop został wynaleziony wiele lat temu i od tego czasu otworzył ogromną płaszczyznę badań, fascynującą i piękną jak nic, co można było sobie wyobrazić. Obecnie cała nauka, poczynając od najbardziej podstawowych studiów nad biologią, aż po wysoko wyspecjalizowane dziedziny jak astro-fizjologia, używa mikroskopów by umożliwić uczniom tych kierunków większe zrozumienie złożoności, skomplikowanych form życia oraz statycznych substancji, które tworzą świat, w którym żyjemy. Mikroskop będzie źródłem wielu godzin przyjemności jako element hobby czy drzwiami do zaawansowanej wiedzy różnych dziedzin nauki. Mamy nadzieję, że te doświadczenia przyniosą wiele radości, gdy dowiesz się o mikroskopie jeszcze więcej.

Skąd wziął się pomysł na takie urządzenie i kiedy powstał pierwszy mikroskop?

Pierwsze mikroskopy były mikroskopami optycznymi, w których do oświetlania obserwowanych obiektów wykorzystywano światło dzienne. Za twórców tego rodzaju mikroskopów uważa się Holendrów, Zachariasza Janssena i jego ojca Hansa. Pierwsze konstrukcje wykonali oni około roku 1590. Ze względu na niewielkie powiększenie (10 razy) mikroskopy nie zdobyły wtedy uznania jako narzędzie badawcze.

Przełomu dokonał wynalazca i przedsiębiorca Antonie van Leeuwenhoek, który udoskonalił konstrukcję mikroskopu, a następnie rozwinął produkcję tych urządzeń w XVII wieku. Leeuwenhoek jako pierwszy obserwował żywe komórki – plemniki, pierwotniaki, erytrocyty itp.

Budowa mikroskopu

1. okular
2. śruba makrometryczna
3. śruba mikrometryczna
4. tubus
5. rewolwer
6. obiektywy
7. stolik przedmiotowy
8. uchwyt
9. lusterko
10. lampa doświetlająca
11. podstawa

Przygotowanie próbki

Jeśli nie masz gotowych próbek a dana próbka jest zbyt gruba lub nie jest dostatecznie przezroczysta, nie można jej obserwować pod mikroskopem, gdyż światło dobite lub z lampki doświetlającej nie przechodzi przez nią. Włókna, pyłek kwiatowy, wełna, czy sól będą łatwe do oglądania pod mikroskopem i nie wymagają dodatkowego szkiełka zabezpieczającego. Przezroczyste próbki należy najpierw skropić jedną lub dwiema kroplami błękitem metylenowym (jest wskaźnikiem pH i jest dostępny w sklepach chemicznych), eozyny lub innej substancji barwiącej dostępnej na rynku. (UWAGA: substancje barwiące mogą powodować zaplamienie odzieży, dywanów i tkanin. Należy je stosować ze szczególną ostrożnością).

Instrukcja użycia mikroskopu

1. Najpierw porusz ramieniem lusterka, by ustawić je tak by dawało jak najwięcej światła na próbkę.
2. Jeśli odbijające się światło widać w okularze, mikroskop jest gotowy do obserwacji.
3. Następnie wsuń gotowy preparat w uchwyt stolika.
4. Teraz zdecyduj jakiego powiększenie użyjesz. Im dłuższy obiektyw rewolweru, tym większe powiększenie. Zazwyczaj obserwację rozpoczyna się od mniejszego powiększenia.
5. Aby zmienić powiększenie kręć rewolwerem, aż do wybranego przez ciebie powiększeniu.
6. Używając śruby makrometrycznej obniż maksymalnie obiektyw jak najbliżej preparatu, ale tak, by go nie dotykał.
7. Następnie pokręć śrubą mikrometryczną, by uzyskać pełną ostrość widzenia.
8. Gdy pomieszczenie jest słabo oświetlone lub gdy nie można znaleźć ostrości pomimo największego powiększenia, włącz dodatkową lampę doświetlającą.